Ghurra: goddelijk gereedschap uit

Al eeuwen gebruiken Nepalese bergbewoners de ghurra (karnstokhouder) als hulpmiddel om melk te karnen tot (geklaarde) boter. Dit ritueel stoelt op de eeuwenoude hindoemythe, de Samudra Manthana: het karnen van de oeroceaan door goden en demonen. Deze mythe is niet alleen het scheppingsverhaal, maar ook de uitbeelding van de strijd tussen goed en kwaad.

Door het gebruik van de ghurra tijdens het karnen wordt de handeling van het karnproces getranscendeerd tot een sacrale gebeurtenis; de rituele bevestiging van de Samudra Manthana. Het dagelijkse gebruik van deze religieuze houten sculptuur tijdens het karnproces is voor Nepalezen 'darshan', een heilig moment van de dag om gezegend te worden door hun goden.

Ghurra's worden gemaakt door boeren die hun poëtische en artistieke expressie afstemmen op het met symbolen beladen hindoeïsme. Ze symboliseren de goden van het hindoepantheon en vormen als het ware de verbindingstekens met het ongrijpbare mysterie van het universum. Ghurra's zijn zo een uitdrukking van een transcendente werkelijkheid die verborgen ligt onder de sluier van de waarneembare werkelijkheid.

Ghurra's worden aan de onderkant gedomineerd door een ronde schijf met een functionele boring die de zonneschijf (chakra) voorstelt, symbool van Vishnu, de beschermgod van land en volk van Nepal. De zonneschijf is het symbool van de wonderbaarlijke kracht van de universele ziel, die schept, instandhoudt en vernietigt in alle sferen van het universum. Ze is het symbool van het aardse leven, de kracht van inzicht die elke vorm van onwetendheid uitschakelt.

Op de zonneschijf bevindt zich een meestal een verticale staaf in lingamvorm, symbool van Shiva (de god van vernietiging en herschepping). De staaf is opgebouwd uit symmetrische figuren met symbolische elementen. Geen enkel detail in de uitvoering is een persoonlijke vinding, alles heeft een rituele betekenis.

Voor de informatie met betrekking tot de ghurra's is gebruik gemaakt van de in 2004 verschenen tentoonstellingscatalogus: Ghurra's, goden uit de Himalaya - Nepalese volkskunst. Samenstelling en redactie Annemarie De Gendt en Paul De Smedt.

Alle ghurra's zijn gesokkeld. 

 LET OP: niet alle objecten zijn in de galerie aanwezig. Wilt u een object bekijken, neem dan telefonisch 023 542 80 59 of via info@artemagica.nl contact op.